ในโลกธุรกิจที่เปลี่ยนเร็วขึ้นทุกวัน หลายครอบครัวอาจทุ่มเททุกสิ่งเพื่อผลกำไรในงบการเงิน แต่สิ่งที่ทำให้ธุรกิจครอบครัว “อยู่รอด” ไม่ใช่ตัวเลขกำไรปีต่อปี สิ่งนั้นคือ “ค่านิยมร่วมกัน” (Shared Values) รากที่ทำให้ครอบครัวและธุรกิจเติบโตไปในทิศทางเดียวกัน
เพราะกำไรอาจเป็นผลลัพธ์ของความสำเร็จในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง แต่ค่านิยมคือ “ทิศทาง” ที่พาธุรกิจให้ก้าวต่อไปได้อย่างมั่นคงรุ่นแล้วรุ่นเล่า
ทำไม “ค่านิยม” ถึงสำคัญกว่ากำไร
ธุรกิจจำนวนมากปิดตัวลงทั้งที่ยังมีกำไรอยู่ สาเหตุไม่ใช่เพราะยอดขายลดลง แต่เพราะ “คนในครอบครัวไม่เข้าใจกัน”
กำไรสามารถซื้อเครื่องจักรใหม่ได้ แต่ไม่สามารถซื้อ “ความไว้วางใจ” และธุรกิจครอบครัวที่ไม่มีความเข้าใจร่วมกัน มักจบลงด้วยความขัดแย้งทางใจมากกว่าปัญหาทางตัวเลข
ค่านิยมร่วมกันจึงทำหน้าที่เหมือน “เข็มทิศ” ที่ช่วยให้สมาชิกทุกคนตัดสินใจไปในทิศทางเดียวกัน แม้จะอยู่ในสถานการณ์ที่ต่างกัน
ค่านิยมร่วมกันคืออะไร?
“ค่านิยมร่วมกัน” คือ หลักคิดที่คนในครอบครัวทุกคนใช้ตัดสินใจในชีวิตและธุรกิจเหมือนกัน
ตัวอย่างเช่น
- “เราทำธุรกิจโดยไม่เอาเปรียบใคร”
- “เราสร้างงานเพื่อให้คนรอบข้างเติบโตไปด้วยกัน”
- “เราลงมือทำทุกอย่างด้วยความรับผิดชอบ”
เมื่อทุกคนยึดหลักคิดเดียวกัน ค่านิยมจะค่อย ๆ กลายเป็น “วัฒนธรรมองค์กร” ที่หยั่งรากในธุรกิจ
3 สัญญาณของครอบครัวที่มีค่านิยมร่วมกัน
1. มีภาษากลางของครอบครัวเดียวกัน
เช่น ทุกคนเข้าใจคำว่า “ซื่อสัตย์” หรือ “รับผิดชอบ” ด้วยความหมายเดียวกัน ไม่ใช่แค่พูดคำเดียวกัน แต่
“ตีความเหมือนกัน”
2. ตัดสินใจในแนวทางเดียวกัน แม้ไม่อยู่ด้วยกัน
ลูกหลานสามารถตัดสินใจแทนรุ่นพ่อแม่ได้ เพราะรู้ว่าหลักคิดคืออะไร
3. ความสัมพันธ์สำคัญกว่าผลประโยชน์
ครอบครัวสามารถถกเถียงได้โดยไม่แตกหัก เพราะทุกคนยึดเป้าหมายเดียวกัน
เมื่อค่านิยมกลายเป็นระบบ: ธุรกิจจะยั่งยืนได้จริง
การมีค่านิยมร่วมกันเป็นเพียงจุดเริ่มต้น สิ่งที่จะทำให้ยั่งยืน คือ “การแปลงค่านิยมให้กลายเป็นระบบ”
1. ระบบการสื่อสาร (Family Communication System)
ตั้งเวลาพูดคุยกันอย่างสม่ำเสมอ ไม่ใช่เฉพาะเมื่อมีปัญหา เช่น การประชุมครอบครัว (Family Meeting) รายเดือนหรือรายไตรมาส เพื่ออัปเดตเรื่องธุรกิจ การเงิน และความสัมพันธ์
2. ระบบการตัดสินใจ (Governance System)
กำหนดชัดว่าเรื่องใดต้องผ่านที่ประชุมครอบครัว เรื่องใดเป็นของคณะกรรมการธุรกิจ และเรื่องใดให้มืออาชีพตัดสินใจได้เต็มที่ ระบบเหล่านี้ช่วยให้ค่านิยมถูกแปลงเป็นแนวทางปฏิบัติ
3. ระบบการสืบทอด (Succession & Development System)
ค่านิยมจะคงอยู่ได้ก็ต่อเมื่อมีคนรุ่นต่อไปที่เข้าใจ สร้างระบบพัฒนา “ทายาทธุรกิจ” ที่ไม่ได้สอนแค่บริหาร แต่สอนให้เข้าใจรากของครอบครัวด้วย
ค่านิยมไม่จำเป็นต้องเหมือนใคร แต่ต้อง “เป็นของจริง”
หลายครอบครัวพยายามหาค่านิยมที่ดูดี แต่ลืมถามว่า “จริง” แค่ไหนกับเรา ค่านิยมที่ดีไม่จำเป็นต้องหรูหรา อาจเป็นแค่ความเชื่อเรียบง่าย เช่น “พูดแล้วทำได้” หรือ “ไม่ทอดทิ้งกันในยามลำบาก”
สิ่งสำคัญคือ ค่านิยมต้อง “สอดคล้องกับสิ่งที่ครอบครัวลงมือทำจริง” ไม่ใช่แค่สิ่งที่อยากเป็น
ค่านิยมที่ชัด คือ “เกราะป้องกันความขัดแย้ง”
ความขัดแย้งในธุรกิจครอบครัวมักเริ่มจาก “การมองต่างโดยไร้หลักร่วม” แต่เมื่อครอบครัวมีค่านิยมที่ชัด แม้จะเห็นไม่ตรงกันในรายละเอียด แต่จะไม่หลงทางในภาพรวม
ค่านิยมจึงทำหน้าที่เป็นเหมือน “สัญญาใจ” ที่ไม่มีลายเซ็น แต่มีพลังมากพอจะรักษาความสัมพันธ์ให้ยั่งยืน
วิธีสร้างค่านิยมร่วมกันให้เกิดขึ้นจริง
1. เริ่มจากการเล่าเรื่องในครอบครัว
ทุกครอบครัวมีเรื่องราวของความพยายาม ความเสียสละ และการตัดสินใจที่น่าจดจำ เรื่องเหล่านี้คือจุดกำเนิดของค่านิยม เพราะลูกหลานจะจำ “สิ่งที่พ่อแม่ทำ” มากกว่า “สิ่งที่พ่อแม่พูด”
2. บันทึกค่านิยมไว้ในธรรมนูญครอบครัว (Family Constitution)
เพื่อให้ค่านิยมไม่หายไปกับกาลเวลา ธรรมนูญช่วยให้รุ่นต่อไปเข้าใจจุดยืนของครอบครัวโดยไม่ต้องคาดเดา
3. ใช้ค่านิยมเป็นเกณฑ์ในการตัดสินใจทุกเรื่อง
ไม่ว่าจะเป็นการลงทุน การขยายธุรกิจ หรือการเลือกผู้สืบทอด หากการตัดสินใจนั้นไม่สอดคล้องกับค่านิยมของครอบครัว อาจต้องกลับมาทบทวน แม้ผลกำไรจะดูน่าดึงดูดเพียงใด
ธุรกิจครอบครัวที่ยั่งยืนไม่ใช่ธุรกิจที่ทำกำไรสูงสุด แต่คือธุรกิจที่ “เข้าใจตัวเองมากที่สุด”
เมื่อครอบครัวมีค่านิยมร่วมกัน ธุรกิจจะไม่หวั่นไหวแม้โลกจะเปลี่ยน เพราะทุกการตัดสินใจมีรากเดียวกัน รากของความเข้าใจและความเคารพในกันและกัน
การสร้างค่านิยมร่วมกันคือการวางรากฐานให้ธุรกิจครอบครัวอยู่ได้ยาวกว่าเวลา
หากคุณต้องการถอดรหัส “ตัวตนของครอบครัว” และแปลงให้เป็นระบบที่บริหารต่อได้จริง
Idol Planner พร้อมช่วยออกแบบธรรมนูญและโครงสร้างที่เชื่อมคนในครอบครัวเข้าหากัน เพื่อให้ธุรกิจของคุณเติบโตอย่างมั่นคงด้วยคุณค่าที่ไม่เคยเปลี่ยน
บทความแนะนำ
- การเขียนธรรมนูญครอบครัว ควรเริ่มจากตรงไหนก่อนดี?
- ต่างวัย ต่างมุมมอง เมื่อลูกอยากวางแผนอนาคต แต่พ่อแม่ยังไม่พร้อมเปลี่ยน
- ทำไมธุรกิจถึงรอด แต่ครอบครัวถึงพัง? คำตอบอยู่ที่ธรรมนูญครอบครัว
สำหรับท่านที่ต้องการสอบถามหรือรับคำปรึกษาเบื้องต้น
สามารถกรอกรายละเอียดได้ที่ฟอร์มแนบ
https://forms.gle/YMvaxRmnpqiNUGdVA
หรือติดต่อตามช่องทางที่ปรากฎไว้ดังนี้
Line : @idolplanner
Tel : 085-155-0554
